Sigorta Sözlüğü
USFK Bilgi Merkezi
Sigorta Sözlüğü
Sigortacılıkta sık kullanılan kavramları sade ve anlaşılır tanımlarıyla keşfedin.
96 terim
A
A harfiyle başlayan terimler
Sigorta şirketleri adına hareket edebilen tüzel veya gerçek kişilerdir. Sigorta acentesi, aracılık yaptığı şirketin ürünlerinin satış, pazarlama ve poliçe üretme gibi aktivitelerini yerine getirebilirler.
En basit tabiyle risk değerlendirme veya risk hesaplama bilimi olarak da ifade edilebilen aktüerya, çeşitli sektörler ve sigortacılık alanında oluşabilecek riskleri matematiksel ve istatistiksel uygulamalar ile değerlendiren bölümdür.
Bir sigorta şirketinin sözleşme yaptığı ve sigortalıları için fayda sağlamayı hedefledikleri sağlık kurumlarıdır.
Sigortalının araçlarında meydana gelebilecek hasarları onarıp, tamir etmek amacıyla sigorta şirketleri ile anlaşma ve sözleşme yapmış işletmelerdir.
Anlaşmalı servise benzer şekilde, kaza anında ve sonrasında maliyetleri en aza indirmek için sigorta şirketinin anlaşma yaptığı tamirhanelerdir.
Sigorta şirketi ile anlaşması olmayan sağlık kurumlarıdır. Eğer sağlık poliçesinde anlaşmasız kurum teminatı varsa bu sağlık kurumlarında kullanılıp sigorta şirketine faturalandırılabilmektedir.
Bireysel emeklilik ve hayat sigortalarında, kişinin katkı payı veya prim ödemesine ara vermesidir.
Asistan hizmeti, sigorta sektöründe, sigortalının aldığı sigortanın yanısıra ilave haklar sunan bir teminat türüdür. Örneğin, kasko sigortası içerisinde kaza anında araçta bulunan kişilerin konaklama ve transferini sağlama hizmeti bir asistans hizmettir.
Sigorta bedelinin, sigorta değerini aşması durumudur. Örneğin 100.000 TL değerli bir ürünün taşınması sırasında 200.000 TL teminatlı bir nakliyat sigortası aşkın sigortaya örnektir.
En fazla 24 saat sürebilecek tedavi ayakta sigorta olarak adlandırılmaktadır.
Daha çok bireysel emeklilik ve hayat sigortası alanlarında sorulan fakat çoğu sigorta ürününde mevcut olan, sigortalının satın aldığı ürünü feshetme veya iptalidir.
B
B harfiyle başlayan terimler
Bireysel Emeklilik Sistemi'ne girerken ilk girişte yapılan ödemedir. Zorunluluğu bulunmamaktadır kişi, ek veya düzenli ödemelerle de BES planına dahil olabilmektedir.
Bireysel Emeklilik Fon Alım Satım kelimelerinin baş harflerinden oluşan farklı sigorta şirketlerinin de fonlarının karşılaştıırlmasını sağlayan platformun adıdır.
Özel ve tamamlayıcı sağlık sigortalarında karşımıza çıkan bekleme süresi, sigortalının geçmişte geçirdiği hastalıkların tespiti ve incelenmesi için sigorta şirketi tarafından yapılan araştırmayı ifade etmektedir.
Bildirme anlamına gelen beyaz kelimesi, sigortacılık alanında sigortalının belirli faaliyetlerini sigorta şirketine bildirmek için kullandığı terimdir. Örneğin kasko poliçesine sahip birisinin kaza sonrası hasarı sigorta şirketine bildirmesi hasar beyanıdır.
Bir yatırım aracı olarak da görülen BES, ülkemizde 2003 yılında uygulamaya geçen özel bir emeklilik sistemidir. Katılımcı, düzenli veya periyodik olarak katkı payları öder ve emeklilik döneminde, sosyal sigortasının getirisine bir ek gelir olarak dahil olur. Kişi katkı paylarını öderken, sigorta şirketlerinin fonlarına girerek ve reel getiri elde ederek katkı payını koruyabilir ya da kazanç sağlayabilir.
BES'e alternatif gibi görünen, birikimli hayat sigortaları, hem beklenmedik risklere karşı (örneğin; kaza sonucu gündelik tazminat, bakım ve tedavi masraflarını) koruma sağlayan ve ödenen primler ile getiri elde etmenizi sağlayan bir sigorta türüdür.
Genellikle büyük acente olarak düşünülürler, fakat amaç bakımından farklılık göstermektedirler. Acentenin amacı sigorta şirketinin ürününü satmak olurken, brokerın amacı sigortalı için en uygun sigorta seçimini bulmaktır. Kısaca sigortalının tarafında olan yansız kuruluş olarak tanımlanabilmektedirler. Ancak günümüzde her iki işletme de sigortalının tarafında aynı amaç için hareket etmektedir.
C
C harfiyle başlayan terimler
Cam yüzeylerin kırılması ve hasar görmesi gibi durumlarda oluşabilecek tehlikeler için güvence karşılayan bir teminattır. Konut, işyeri, kasko sigortaları gibi ürünlerin içinde bulunabilmektedirler.
D
D harfiyle başlayan terimler
Alacaklı tarafının kendini teminat altına alması olarak tanımlanabilir. Örneğin bir banka daini mürtehin ile alacaklı teminatı almışsa, kişi bir malı paraya çevirdiğinde bankaya öncelik hakkı çıkabilir.
Kasko için düzenlenen genel ve standart şartlardan herhangi bir tanesinin çıkarılması durumunda oluşan poliçe türü dar kasko olarak ifade edilmektedir.
Doğal Afet Sigortalar Kurumu'nun kısaltması olan DASK, bir binada depremin meydana getirebileceği maddi zararları karşılamayı amaçlayan bir zorunlu sigorta türüdür.
Bireysel emeklilik sistemine giriş yapıldığında devlet, kişinin ödediği aylık katkı payının %20'si kadar destekte bulunmaktadır. Örneğin 100TL aylık katkı payında devlet 20TL, 200TL'de 40TL katkı payı ödemesi gerçekleşir.
E
E harfiyle başlayan terimler
Eğitim sigortası, 18-60 yaşları arasında ve bir öğrencinin eğitiminden sorumlu olan tüm bireyler tarafından satın alınabilen bir hayat sigortasıdır.
Bireysel emeklilik sistemi planında, periyodik olarak ödenen miktarın üzerine ek olarak isteğe bağlı ödenen ilave paydır.
Sigorta bedelinin, sigorta değerinin altında kalması durumudur. Örneğin 100.000 TL değerli bir ürünün taşınması sırasında 50.000 TL teminatlı bir nakliyat sigortası eksik sigortaya örnekti
Uzman ya da bilirkişi olarak tanımlanan, sigorta sektöründe varlıkların hasar durumunu analiz ve tespit eden kişidir.
TDK'ya göre bilirkişi tarafından yapılan inceleme olarak ifade edilen, sigorta alanında konut ve otomotivler için kullanılan varlığın değerini belirlemek için yapılan hasar tespitinin ve analizinin sonucunu yansıtan raporu ifade etmektedir.
Elektronik cihazların bozulması, kırılması ve çalınması gibi durumlarda elektronik cihazları güvence altına alan sigorta türüdür.
Emeklilik fonu veya bireysel emeklilik yatırım fonu olarak da bilinen, BES planlarında ödenen katkı paylarının işletilmesi için, sigortalının satınaldığı yatırım aracıdır.
BES seçimi yaparken emeklilik şirketinin farklı türdeki ürünleridir. Örneğin 18 yaş altı BES, Rahat Emeklilik Planı gibi ürünler farklı emeklilik planlarıdır.
Görevi kötüye kullanma olarak ifade edilen bu terim, sigortacılık alanında bir sigorta türünün adıdır. Emniyeti suistimal sigortası ile, bir çalışanın para ile ölçülebilecek bir varlığı zimmetine geçirmesi gibi durumlarda sigorta şirketinin bu zararı teminat altına almasıdır.
F
F harfiyle başlayan terimler
Sakatlanma ve ölüm gibi beklenmedik durumlara karşı yapılan bir sigorta türüdür. Örneğin beklenmedik bir kazada sakatlanma veya vefat sonucunda kişinin kendisi veya varislerine sigorta şirketinin belirlediği tutarlarda ödeme yapılır.
BES katılımcısının, alternatif yatırım araçları ile getiri kazanması için yıl içinde fon dağılımını 12 kere değiştirebilir. Ekonomik sebeplerden dolayı katılımcı mevcuttaki fonundan çıkmak isteyebilir ve/veya başka bir fona geçebilir. Bu durum fon dağılımı olarak adlandırılmaktadır.
Kısaca fonun işletim bedelinin sigorta şirketine ödenmesi olarak nitelendirilebilir. Örneğin bir yılda %10 getiri sağlayan bir fonda gider kesintisi %2 ise, katılımcıya günün sonunda %8 getiri kalmaktadır.
G
G harfiyle başlayan terimler
T.C. Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı tarafından sigorta ürünleri için hazırlanmış olan koşullardır. Örnek olarak bir sağlık sigortasında, müsteşarlık "coğrafi alan şartı (ülke sınırları)" koymuşsa, sigorta şirketi bu şartın dışına çıkıp sağlık sigortasını farklı ülkelerde de teminat altında olduğunu öne süremez ve böyle bir teminat sağlayamaz.
Geniş veya genişletilmiş kasko olarak da bilinen bu ürün, standart kasko ürününe ek olarak ilave teminatlar ile oluşturulan poliçelere verilen isimdir.
14 Haziran 2007 tarih, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 14 üncü maddesiyle Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri bünyesinde zorunlu sigortalara ilaveten, sigortalının herhangi bir kaza anında sakat kalmasına karşın sakatlık tazminatı alması veya vefatı sonrası sigortalının desteğinden yoksun kalan kişilere tazminat ödenmesini sağlayan bir güvencedir.
H
H harfiyle başlayan terimler
Zarar olarak ifade edilebilen hasar, sigorta şirketinin güvence altına aldığı varlıkların uğradığı zarar anlamına gelmektedir. Örneğin kasko poliçesi sahibinin aracının kaza yapması hasar olarak nitelendirilebilir.
Daha çok sağlık sigortalarında kullanılan bu terim, poliçeden harcanan harcamaların, yıl içinde ödenen primine oranını tanımlamaktadır.
Hayatta karşılanabilecek ve beklenmedik anda meydana gelen risklere karşı sigortalıya ve ailesine maddi güvence sağlayan bir sigorta türüdür. Vefat veya sakatlık durumunda kişiyi ve ailesini koruma altına almak için yapılmaktadır.
İ
İ harfiyle başlayan terimler
İptal, sigorta sektöründe poliçe iptaline verilen isimdir. Eğer bir sigortalı poliçesini iptal etmek istiyorsa, poliçe iptal zeyili yapmalıdır. İptal her branşa göre farklılık göstermektedir. Örneğin kasko sigortasını iptal ettirmek isteyen bir sigortalı, sigorta şirketi görevlerini yerine getiremiyorsa iptal etme hakkına sahip olur. Sigorta iptal durumlarında genelde sigortalı ödediği ücretin tamamını alamaz. Poliçe gün sayısına göre prim iadesi hesaplanır ve ödenir.
K
K harfiyle başlayan terimler
Kapsam en basit şekliyle teminat altına alınan risk veya bu riskin yükümlülük miktarıdır. Örneğin sağlık sigortasının karşıladığı durumlar kapsam içindedir ama karşılamadığı durumlar kapsam dışındadır.
Araçların kaza geçirmesi, yanması, çarpması, çalınması gibi risklerde araçları güvence altına alan bir sigorta türüdür. Kasko türünün kapsamı farklılık gösterebilir ama genel olarak; sigortalının iradesi dışında bir hasar veya kaza meydana gelmişse sigortalı tazminat almaya hak kazanır.
Daha çok bireysel emeklilik ve hayat sigortalarında karşımıza çıkan katılımcı; sigortalıya verilen isimdir.
Trafikte bir kaza anında, kazaya karışan araç sürücülerinin tarafından doldurulan tutanaktır.
Maddi değeri olan ve bundan ötürü sigortalatılmış bir gayrimenkul, eşya, ticari mal ya da aracın onarılabilecek şekilde zarar görmesidir.
Sigorta Poliçelerinde özel şartları ifade eden ek maddelerdir.
Bir mülk veya gayrimenkulün, hem kendisi hem de içindeki eşyaların zarar görme risklerini teminat altına alan sigorta türüdür.
L
L harfiyle başlayan terimler
Sigorta yaptıran, sigortanın güvencesine tabii olan kişiye denir. Örneğin ferdi kaza sigortasında, sigortalının vefatı sonrası, poliçede lehtar olarak belirlenen kişiler ödeme alabilirler.
Greve çıkan işçilerin, işveren tarafından görevden uzaklaştırılmasıdır.
Sigorta şirketlerinin, müşterileri için poliçelerinin kapsam alanına girip girmediği kesin olmayan hususlarda da ödeme yapmasına denir.
M
M harfiyle başlayan terimler
Yürürlülük anlamına gelmektedir. Sigortacılık sektöründe, bireyin, sigortaya başvurmasına ve poliçesinin üretilmesi süreci "meriyet" olarak adlandırılabilir.
Araçların; kaporta, boya, iç döşeme, plastik tampon, cam gibi sorunlu parçaların belirli ölçü ve limitler dahilinde, sigortalının ücret ödemediği ve poliçenin hasarsızlık indirimini etkilemeyen özel bir hizmet kontratıdır.
Kapsama alanına girmemek, yükümlülüğe tabii olmamak anlamlarına gelmektedir. Sigortacılık sektöründe, sigortacı ve sigortalı arasında risk paylaşımı olarak düşünülebilir.
Sonuca bağlanmamak, arada kalmak anlamlarına gelmektedir. Sigortacılık alanında, hasarın ödeme ihtimalinin olup olmadığı tam belirgin olmayan durumlar muallak durum olarak ifade edilebilir.
Önüne geçilemeyen durumlar olarak düşünülebilir. Örneğin; ölüm, iflas ve hastalık gibi durumlar mücbir sebeplerdir. Sigorta poliçelerinde, mücbir sebeplerin altı çizilebilir ve sigortalının ödeme yapamadığı durumlar mücbir sebep olarak adlandırılabilir.
O
O harfiyle başlayan terimler
45 yaşını doldurmamış bireylerin yeni işe başladıklarında BES (Bireysel Emeklilik Sigortasını) otomatik olarak katılmasını sağlayan iş veren bazlı bir emeklilik sistemidir.
Ö
Ö harfiyle başlayan terimler
Özel sağlık sigortası; anlaşma ile yararlanabileceğiniz sağlık hizmetlerini güvence altına alan, beklenmedik bir hastalık ya da kaza sonucu ortaya çıkabilecek sorunlar için tanı ve tedavi gerektiren hizmetinin maliyetini kapsayan bir sigorta türüdür.
Poliçelerin, detaylı özel koşullarını içeren ve genel kapsamları içermeyen sözleşme maddeleridir.
P
P harfiyle başlayan terimler
Sigorta şirketleri tarafından, prodüktörlere ve acentelere verdiği özel kodlardır.
Motorlu araçlar arasında kullanılan orta, ileri seviye hasarlı araçlar için kullanılan ifadedir.
Poliçe, sigorta şirketleri ile müşterilerinin karşılıklı haklarını ve sorumluluklarını detaylı şekilde düzenleyen yazılı bir sözleşmedir.
Sigorta şirketinin sunduğu bir teminat karşılığında sigortalının ödediği ücrettir.
R
R harfiyle başlayan terimler
Alınacak veya satılacak malın piyasa bedeline verilen isimdir. Bir malın veya taşınmazın, anlık değer tespitinin yapıllması için kullanılmaktadır.
En basit tabirle sigortanın, sigortasıdır. Bir sigorta şirketinin, sigorta ettiği bir branşı güvence altına almak adına başka bir sigorta ortaklığı ile tekrardan sigortalatmasıdır.
Zarar görme, olarak bilinen risk, sigortacılık sektöründe, teminat altına alınan ürünlerin, tehlikeye girme olasılığıdır.
Risk ve riziko kavramları bazen aynı anlamda kullanılabilir. Fakat risk, zarar veya hasarın ortaya çıkma olasılığı, riziko ise zarar ve hasarın gerçekleşme olasılığı olarak anlatılabilir.
Bir kişinin hukuki haklarından caymasıdır. Sigortacılıkta rücu etmek kavramı, sigorta şirketinin, oluşabilecek hasar ödemelerini üçüncü kişilere aktarmasıdır.
S
S harfiyle başlayan terimler
Seyahat sırasında, kaza ve beklenmedik sağlık sorunlarına karşılık güvence altına alınmasını sağlayan sigorta türüdür.
Sigorta, gelecekte oluşabilecek beklenmedik sorunları maddi açıdan güvence altına alan bir mali araçtır.
Gerçekleşen risklerin sonucunda hasar maliyet tespitini yapan bağımsız görevlilerdir.
Sigorta Kontratını yapmış ve primleri ödeyen kişilerdir. Örneğin 18 Yaş Altı BES yapan bir veli, çocuğunu sigorta ettiren kişidir. Fakat sigortalı, BES'ten yararlanan çocuktur.
Sigorta sözleşmelerine tabi tutulan poliçelerine göre güvence altına alınan kişidir.
Hasar gören malın, sigorta şirketi tarafından satılıp, gelir haline getirilip maliyet azaltma yöntemidir. Örneğin eksper raporu sonucunda aracın pert olduğuna karar verilmesi sonrası satılma işlemi.
BES fonların içerisinde, daha az risk stratejisine sahip olan fonlardır. Genel olarak orta ve uzun vadeli devlet iç borçlanma senetlerine yatırım yaparak faiz gelirlerinden yararlanmayı hedeflemektedir.
Süresi dolan poliçenin, sürenin uzatılması ve yenilenmesi için müşteri tarafından ödenen fark ücretidir.
T
T harfiyle başlayan terimler
Tahkim, hukuken taraflar arasında çıkan anlaşmazlıkların çözümü olarak ifade edilen bu terim, sigorta sektöründe, sigortalı ve sigorta şirketi arasındaki sigorta sözleşmesinden doğan anlaşmazlıkların çözümü amacıyla kullanılır.
Menkul kıymetlerin alım satımının yapıldığı yerdir. Fakat bu platform üzerinden katılımcılar alım-atım yapamamaktadır.
Sosyal Güvenlik Kurumuna bağlı olarak sigortalı olan kişilerin, SGK anlaşmalı özel hastanelerde ekstra bir ücret ödemeden muayene, tahlil ve tedavi hizmeti almasını sağlayan bir poliçedir.
Hukuka ya da formaliteye karşı bir sorun karşılığında oluşan soruna karşılık oluşan bedeldir.
Sigorta sektöründe, sigorta sözleşmesi gereği, sigorta şirketinin güvence altına alma eylemidir. Sigorta şirketi, sigortalıya, sigortalıya poliçe şartları dahilinde, bir hasar veya risk durumunda, hasarın veya riskin tazmin edeceğine dair söz verir.
Tramer, Trafik Sigortaları Bilgi Merkezi kurumunun kısaltmasıdır. Ülkedeki bütün araçların sigorta bilgilerinin kayıtlı olduğu bir sistemdir.
U
U harfiyle başlayan terimler
Sigorta için risklerin değerlendirilme, seçilme, sınıflandırılma ve fiyatlandırılma sürecidir.
Sadece vefat ve kaza sonucu maluliyeti teminat altına alan hayat sigortası türüdür.
V
V harfiyle başlayan terimler
Vefat durumunda, kişinin mal ve taşınmazları üzerinde kullanım hakkı olan kişiye verilen isimdir.
Üretilen hizmetin karının veya kişilerin elde ettiği karların üzerinden Türk Vergi Sistemi kapsamında yapılan vergi hesaplamalarının genel adıdır.
Y
Y harfiyle başlayan terimler
Hastanede yatış gerektirebilecek ameliyat, yoğun bakım, küçük operasyonlar, fizik tedavi ve rehabilitasyonlar ve evde bakım hizmetlerini kapsayan, özel sağlık sigortası veya tamamlayıcı sağlık sigortalarında bulunan bir teminat türüdür.
Sigorta sözleşme tarihinin (çoğunlukla 1 yıl) dolmasından sonra bireylerin, poliçelerini yeniletme amacıyla yaptığı işleme verilen addır.
Yeşil Kart, anlaşmalı 47 ülke sınırları içerisinde trafik kazası gibi risklerde poliçe sahibini belirli ve sınırlı şekilde risklerini ve hasarlarını karşılamayı tahahhüt eden karttır.
Z
Z harfiyle başlayan terimler
Poliçe değişikliği durumunda düzenlenmesi gereken belgedir.
Tam hasar olarak da bilinen bu terim, teminat altına alınmış malın tamamen kullanılamaz tamir edilemez duruma gelmesini ifade eder.
2000 yılında yürürlülüğe girilen ve yüksek deprem riski sebebiyle, devlet tarafından olası deprem ve deprem kaynaklı diğer sebeplerden ötürü oluşabilecek hasarı zorunlu teminat alan poliçedir.
Risklerin üçüncü kişilere de can ve mal kaybı olması sebebiyle devlet tarafından kanunlaştırılmış edinilmesi zorunlu sigorta türleridir.
Zorunlu Trafik Sigortası, devlet tarafından bütün motorlu araç sahiplerine yapılması zorunlu tutulmuş olan ve kaza sonucunda diğer araç veya üçüncü şahıslara yönelik zararlar için, sigortalıyı güvence altına alan bir sigorta türüdür.
Aramanızla eşleşen bir terim bulunamadı.